เลี้ยงดูลูก

ผลที่ตามมาอย่างยุติธรรมเมื่อเด็กโกหกเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาคืออะไร?

การตอบสนองอย่างยุติธรรมต่อการโกหกของเด็กควรเป็นไปอย่างใจเย็น กระชับ และตรงประเด็นกับสิ่งที่ต้องแก้ไข เรียนรู้วิธีจัดการกับการโกหก เยียวยาความเสียหาย และสร้างความไว้วางใจขึ้นใหม่

ผลที่ตามมาอย่างยุติธรรมนั้นควรสั้น กระชับ และเกี่ยวข้องกับสิ่งที่ต้องแก้ไข หากเด็กโกหกเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหา ควรจัดการทั้งพฤติกรรมเดิมและความไม่ซื่อสัตย์ แต่ไม่ควรลงโทษซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนกระทั่งการบอกความจริงรู้สึกไร้ประโยชน์ สำหรับเหตุการณ์ครั้งแรกที่มีความเสี่ยงต่ำ การตอบสนองที่เหมาะสมอาจเป็นการทำหน้าที่ที่พลาดไปให้เสร็จสิ้น แก้ไขเรื่องราวที่ไม่เป็นความจริง และใช้เวลาสั้นๆ ในการพูดคุยสอบถามจนกว่าความไว้วางใจจะกลับคืนมา

ตัวอย่างเช่น ลองนึกภาพเด็กอายุ 9 ขวบ บอกว่าทำการบ้านเสร็จแล้วจะได้ไปเล่น แต่จริงๆ แล้วการบ้านยังอยู่ในกระเป๋าเป้ ผู้ปกครองสามารถใจเย็น ให้เด็กทำการบ้านให้เสร็จก่อนไปเล่น และตรวจสอบตารางเรียนด้วยกันในคืนวันเรียนหลายๆ คืน วิธีนี้จะช่วยให้เด็กมีหนทางกลับไปสู่ความเป็นอิสระได้ชัดเจนขึ้น นี่เป็นเพียงสถานการณ์ตัวอย่าง ไม่ใช่กฎตายตัว การตอบสนองที่ถูกต้องขึ้นอยู่กับอายุของเด็ก การโกหก พฤติกรรมที่ซ่อนอยู่ และความเสี่ยงด้านความปลอดภัย

คุณแม่นั่งฟังลูกที่กำลังกังวลใจพูดคุยกับเธออยู่ที่โต๊ะในครัว
ผู้ปกครองตั้งใจฟังอย่างใจเย็นและสบตากับลูกก่อนที่จะตัดสินใจว่าต้องพูดคุยเรื่องอะไร

อะไรคือสิ่งที่ทำให้ผลที่ตามมานั้นยุติธรรม?

ผลที่ตามมาคือสิ่งที่ผู้ปกครองใช้เพื่อช่วยให้เด็กเรียนรู้จากพฤติกรรม ผลที่ตามมาที่เกี่ยวข้องหรือสมเหตุสมผลนั้นเชื่อมโยงกับการกระทำ เช่น เด็กที่ทำหกเลอะเทอะก็ต้องช่วยทำความสะอาด การตอบสนองที่เป็นธรรมนั้นเข้าใจได้ มีระยะเวลาจำกัด และให้โอกาสเด็กได้ฝึกฝนการเลือกที่ดีกว่า เป็นการตอบสนองต่อสิ่งที่เด็กทำโดยไม่กำหนดว่าเด็กเป็นใคร

ความแตกต่างนี้สำคัญมาก “คุณโกหกเรื่องการบ้าน” เป็นการระบุพฤติกรรม แต่ “คุณเป็นคนโกหก” เปลี่ยนทางเลือกหนึ่งให้กลายเป็นตัวตนคำแนะนำของสมาคมกุมารแพทย์แห่งอเมริกาเกี่ยวกับเด็กที่โกหกระบุว่า ความกลัวต่อความผิดหวังหรือการลงโทษอย่างรุนแรงอาจเป็นปัจจัยที่ทำให้เด็กโกหก และปฏิกิริยาเชิงลบที่รุนแรงอาจทำให้เด็กรู้สึกว่าจำเป็นต้องโกหกอีก เป้าหมายคือการสร้างความรับผิดชอบไปพร้อมๆ กับการรักษาความซื่อสัตย์ทางอารมณ์ไว้

ไม่มีบทลงโทษใดที่เหมาะสมกับทุกการโกหก เด็กที่ปฏิเสธความผิดเล็กน้อยเพียงครั้งเดียว อาจได้รับการตอบสนองที่แตกต่างจากวัยรุ่นที่ปกปิดสถานที่อยู่ของตนเองซ้ำแล้วซ้ำเล่า หรือทำให้ผู้อื่นตกอยู่ในความเสี่ยง พิจารณาถึงความเสียหายที่เกิดขึ้น พัฒนาการของเด็ก พฤติกรรมนี้เกิดขึ้นซ้ำหรือไม่ และสิ่งที่จะช่วยแก้ไขสถานการณ์ได้

ก่อนตอบ โปรดเตรียมตัวให้พร้อมที่จะให้รายละเอียดที่เฉพาะเจาะจง

ตรวจสอบอายุและความเข้าใจของเด็ก

เด็กเล็กอาจผสมผสานจินตนาการ ความคิดที่ปรารถนา และข้อเท็จจริงเข้าด้วยกัน สมาคมกุมารเวชศาสตร์แห่งอเมริกา (AAP) กล่าวว่าเด็กที่อายุน้อยกว่าประมาณ 6 ขวบมักมีปัญหาในการแยกแยะความจริงออกจากจินตนาการ ดังนั้นก่อนที่จะสรุปว่าเรื่องราวของเด็กก่อนวัยเรียนเป็นการโกหกโดยเจตนา ควรพิจารณาว่าพวกเขาเข้าใจคำถามและเข้าใจความแตกต่างระหว่างการแกล้งทำกับการรายงานสิ่งที่เกิดขึ้นหรือไม่ เด็กวัยเรียนและวัยรุ่นอาจเข้าใจว่าข้อความนั้นไม่เป็นความจริง แต่พวกเขายังแตกต่างกันในเรื่องการควบคุมอารมณ์ ความจำ และความสามารถในการคิดล่วงหน้า

สำหรับเด็กเล็ก ให้ใช้คำอธิบายสั้นๆ ที่ชัดเจน เช่น “ของเล่นบล็อกถูกวางทิ้งไว้ เราต้องเก็บมันเข้าที่” สำหรับเด็กโต ให้ถามว่าอะไรทำให้การพูดความจริงเป็นเรื่องยาก งานที่ไม่ได้ทำอาจต้องมีการเตือนหรือกำหนดกิจวัตรประจำวัน การพยายามโยนความผิดให้คนอื่นโดยเจตนา ก็ต้องแก้ไขข้อมูลให้ถูกต้องเช่นกัน

แยกความเท็จออกจากปัญหาที่อยู่เบื้องหลังมัน

ลองถามตัวเองสองคำถาม: เกิดอะไรขึ้นก่อนที่เด็กจะโกหก และตอนนี้ต้องแก้ไขอะไรบ้าง? ถ้าเด็กทำอะไรเสียหาย การแก้ไขอาจเกี่ยวข้องกับการช่วยทำความสะอาดหรือขอโทษ ถ้าเด็กไม่ทำการบ้าน การบ้านก็ยังต้องทำให้เสร็จ ถ้าเด็กโกหกเกี่ยวกับเรื่องความปลอดภัย ก่อนอื่นต้องแน่ใจว่าทุกคนปลอดภัยและจัดหาผู้ดูแลที่เหมาะสมกับความเสี่ยง

อย่าเปลี่ยนเหตุการณ์เดียวให้กลายเป็นบทลงโทษที่รุนแรงขึ้นและไม่เกี่ยวข้องกันสองอย่าง หลักการง่ายๆ ที่ใช้ได้ผลคือ ให้เด็กรับผิดชอบต่อพฤติกรรมที่เป็นต้นเหตุ และเพิ่มความรับผิดชอบเฉพาะในส่วนที่จำเป็นเพื่อแก้ไขความไม่ซื่อสัตย์ เช่น การแก้ไขคำพูดที่ผิด หรือการตรวจสอบงานร่วมกันชั่วคราว

วิธีรับมือทีละขั้นตอน

1. หยุดสักครู่แล้วบอกสิ่งที่คุณรู้

ถ้าคุณกำลังโกรธ ให้ใช้เวลาสักครู่ก่อนตัดสินใจ จากนั้นอธิบายหลักฐานโดยไม่วางกับดัก: “ฉันเห็นแบบฝึกหัดที่ยังทำไม่เสร็จอยู่ในกระเป๋าของคุณ ดังนั้นฉันรู้ว่ามันยังทำไม่เสร็จ บอกฉันสิว่าเกิดอะไรขึ้น” ถ้าคุณรู้ข้อเท็จจริงอยู่แล้ว ให้หลีกเลี่ยงการถามคำถามซ้ำๆ ที่ตั้งใจจะจับผิดเด็กคำแนะนำของสถาบัน Child Mind Institute เกี่ยวกับสาเหตุที่เด็กโกหกแนะนำให้แก้ไขปัญหาที่ทราบอยู่แล้วโดยตรง แทนที่จะต้อนเด็กด้วยคำถามที่คุณรู้คำตอบอยู่แล้ว

2. เปิดโอกาสให้เด็กได้พูดความจริง

ใช้เสียงที่หนักแน่นและอธิบายให้ชัดเจนว่าความซื่อสัตย์จะเปลี่ยนวิธีการตอบสนองของคุณ: “คุณยังต้องทำการบ้านให้เสร็จ แต่ถ้าคุณบอกความจริงกับฉันตอนนี้ เราจะแก้ปัญหาร่วมกันได้ และผลที่ตามมาจากการโกหกก็จะน้อยลง” นี่ไม่ใช่คำสัญญาว่าพฤติกรรมที่ไม่ปลอดภัยจะไม่มีผลที่ตามมา แต่มันเป็นวิธีที่จะไม่ทำให้การปกปิดดูเหมือนเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า

หากเด็กแก้ไขเรื่องราว ให้รับทราบถึงการตัดสินใจนั้น: “ขอบคุณที่บอกนะคะ เรายังต้องทำงานที่ได้รับมอบหมายให้เสร็จ และการบอกตอนนี้ช่วยให้เราวางแผนได้ดีขึ้น” หลีกเลี่ยงการซักถามหรือการตำหนิยาวๆ ฟังให้นานพอที่จะเข้าใจว่าพวกเขาสับสน รู้สึกหนักใจ กลัว หรือพยายามหลีกเลี่ยงข้อจำกัดอะไร

แม่และลูกกำลังดูสมุดวางแผนการเรียนและแบบฝึกหัดด้วยกันที่โต๊ะ
การทบทวนแผนการร่วมกันจะเปลี่ยนงานที่พลาดไปให้กลายเป็นแผนปฏิบัติการที่เป็นรูปธรรม

3. เลือกผลที่ตามมาซึ่งให้บทเรียนและแก้ไข

ในตัวอย่างเรื่องการบ้าน เด็กจะทำการบ้านให้เสร็จก่อนที่จะใช้เวลาอยู่หน้าจอเพื่อความบันเทิง จากนั้นจึงใช้การตรวจสอบจากผู้ปกครองหรือการวางแผนทบทวนเป็นเวลาสองสามวัน การตรวจสอบนี้เป็นเพียงชั่วคราวและมีจุดสิ้นสุดที่ชัดเจน คือ เมื่อเด็กบันทึกและทำการบ้านเสร็จสมบูรณ์อย่างสม่ำเสมอ ผู้ปกครองก็จะถอยห่างออกไป หากเด็กโกหกเรื่องการทำลายทรัพย์สินของพี่น้อง เด็กควรแก้ไขเรื่องราวให้พี่น้องฟังและมีส่วนร่วมในการซ่อมแซมความเสียหายในระดับที่เหมาะสมกับวัย

ผลที่ตามมาที่เกี่ยวข้องมักเข้าใจง่ายกว่าสำหรับเด็กมากกว่าการลงโทษแบบกว้างๆ เช่น การถูกตัดสิทธิ์ทุกอย่างเป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์ หากคุณใช้การตัดสิทธิ์ ให้พูดสั้นๆ และอธิบายความเชื่อมโยงคำแนะนำเกี่ยวกับการลงโทษจาก Raising Children Network ซึ่ง เป็นแหล่งข้อมูลด้านการเลี้ยงดูบุตรของออสเตรเลีย ระบุว่า การลงโทษที่เกี่ยวข้องจะได้ผลดีที่สุดเมื่อพูดสั้นๆ และเข้าใจง่ายสำหรับเด็ก เพื่อที่เด็กจะสามารถฝึกฝนพฤติกรรมที่คาดหวังได้อีกครั้งในไม่ช้า

เด็กคนหนึ่งกำลังเช็ดคราบน้ำเล็กน้อยบนพื้นห้องครัว ขณะที่ผู้ปกครองอยู่ใกล้ๆ คอยช่วยเหลือ
เมื่อเด็กทำเลอะเทอะเล็กน้อย การช่วยทำความสะอาดเป็นวิธีโดยตรงในการแก้ไขสถานการณ์ให้ถูกต้อง

4. สร้างความไว้วางใจขึ้นใหม่ด้วยการกลับสู่สภาวะปกติอย่างชัดเจน

ความไว้วางใจคือความเชื่อมั่นว่าใครบางคนจะซื่อสัตย์และทำตามคำพูด ความไว้วางใจสามารถสร้างขึ้นใหม่ได้ด้วยการกระทำที่สังเกตได้ซ้ำๆ ไม่ใช่ด้วยคำพูดที่ดราม่า บอกไปตรงๆ ว่าการตรวจสอบชั่วคราวนี้มีจุดประสงค์อะไรและจะสิ้นสุดเมื่อไหร่ เช่น “สัปดาห์นี้ฉันจะตรวจสอบตารางงานกับคุณ ถ้าบันทึกงานเรียบร้อยแล้วและคุณบอกฉันเมื่อคุณติดขัด เราจะกลับไปให้คุณจัดการเอง” จากนั้นให้สังเกตการรายงานที่ซื่อสัตย์ครั้งต่อไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเด็กยอมรับความผิดพลาดก่อนที่คุณจะพบเห็น

สำหรับวัยรุ่นที่โกหกเรื่องสถานที่หรือความปลอดภัย อาจจำเป็นต้องมีการดูแลมากขึ้นในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ระบุพฤติกรรมที่เฉพาะเจาะจงที่จะช่วยฟื้นฟูความเป็นอิสระ เช่น การติดต่อสื่อสารตามเวลาที่ตกลงกันไว้ อย่าสัญญาว่าจะเก็บเป็นความลับหรือลดผลกระทบในลักษณะที่ทำให้คุณไม่สามารถปกป้องวัยรุ่นหรือบุคคลอื่นได้

เด็กคนหนึ่งพูดคุยกับผู้ปกครองอย่างเปิดเผยบนโซฟา และผู้ปกครองก็ตั้งใจฟังด้วยสีหน้าอบอุ่น
การตอบรับที่ดีต่อการติดตามอย่างตรงไปตรงมาจะช่วยทำให้การบอกความจริงนั้นคุ้มค่าที่จะพูดซ้ำ

ข้อผิดพลาดที่อาจทำให้มีแนวโน้มที่จะโกหกมากขึ้น

  • การทำให้รู้สึกอับอายหรือการตีตรา:หลีกเลี่ยงการพูดว่า “คุณเป็นคนโกหก” การเยาะเย้ย การข่มขู่ หรือการทำให้เสียหน้า สมาคมกุมารแพทย์แห่งอเมริกา (AAP) แนะนำให้เน้นการอบรมสั่งสอนเรื่องพฤติกรรม และคำแนะนำด้านการอบรมสั่งสอน ของ AAP เตือนไม่ให้ตะโกนใส่หรือทำให้เด็กรู้สึกอับอาย
  • การตอบสนองที่มากเกินไป:การลงโทษที่รุนแรงและไม่มีกำหนดเวลาอาจทำให้บทเรียนนั้นถูกกลบด้วยความไม่พอใจ ควรตอบสนองอย่างเหมาะสมและระบุให้ชัดเจนว่าการลงโทษนั้นจะสิ้นสุดลงเมื่อใด
  • การเพิกเฉยต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นตั้งแต่ต้น:อย่ามุ่งเน้นเฉพาะว่าเด็กโกหกหรือไม่ ให้ทำการบ้านให้เสร็จ แก้ไขความเสียหาย แก้ไขข้อมูลที่ผิดพลาด หรือจัดการกับปัญหาด้านความปลอดภัย
  • ทำให้ความซื่อสัตย์ไร้ความหมาย:หากเด็กได้รับผลกรรมที่เท่าเทียมหรือรุนแรงกว่าเมื่อสารภาพผิดเมื่อเทียบกับการถูกจับได้ พวกเขาอาจมองไม่เห็นเหตุผลที่จะพูดความจริง ควรชมเชยความซื่อสัตย์ในขณะเดียวกันก็ต้องลงโทษอย่างเหมาะสมกับพฤติกรรมเดิมด้วย
  • การเรียกร้องความไว้วางใจโดยไม่มีทางหวนกลับ: คำพูดที่ว่า “ฉันจะไม่มีวันเชื่อคุณอีกแล้ว” ไม่ได้ช่วยให้กลับคืนสู่ความเป็นอิสระได้ ควรใช้การตรวจสอบเฉพาะเจาะจงและชั่วคราวแทน

เมื่ออาจจำเป็นต้องมีการตอบสนองที่ใหญ่กว่านี้

การโกหกเพียงครั้งเดียวไม่ได้หมายความว่าเป็นปัญหาที่ร้ายแรงเสมอไป ให้พิจารณาถึงรูปแบบและบริบท หากการโกหกเกิดขึ้นบ่อยครั้ง รุนแรงขึ้น ส่งผลเสียต่อความสัมพันธ์ หรือเกิดขึ้นควบคู่กับการเปลี่ยนแปลงอารมณ์ การเรียน หรือความปลอดภัยอย่างมาก ควรปรึกษาแพทย์ประจำตัวของเด็กหรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตเด็กที่มีคุณสมบัติเหมาะสม สมาคมกุมารเวชศาสตร์แห่งอเมริกา (AAP) แนะนำให้ขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญหากเด็กโกหกเรื้อรัง ผู้เชี่ยวชาญจะสามารถวิเคราะห์หาสาเหตุที่ทำให้เกิดการโกหกและให้การสนับสนุนที่เหมาะสมกับเด็กได้

หากเด็กโกหกเกี่ยวกับอันตรายที่กำลังจะเกิดขึ้น การถูกทารุณกรรม การทำร้ายตัวเอง การใช้สารเสพติด หรือสถานที่ที่พวกเขาอยู่ ให้เน้นที่ความปลอดภัยและการขอความช่วยเหลือที่เหมาะสมก่อน ผลที่ตามมาสามารถรอได้จนกว่าความเสี่ยงเฉพาะหน้าจะได้รับการแก้ไขแล้ว อย่างไรก็ตาม ในเหตุการณ์ทั่วไป การพูดคุยอย่างใจเย็น การแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวข้อง และการหาทางกลับไปสู่ความไว้วางใจมักจะมีประโยชน์มากกว่าการลงโทษที่รุนแรง เด็กควรจากไปโดยรู้ว่าอะไรผิด อะไรควรทำต่อไป และจะเรียกความรับผิดชอบกลับคืนมาได้อย่างไร

More in เลี้ยงดูลูก