Wychowaj dziecko

Jakie są sprawiedliwe konsekwencje, gdy dziecko kłamie, aby uniknąć kłopotów?

Uczciwa reakcja na kłamstwo dziecka jest spokojna, krótka i skupiona na tym, co wymaga naprawy. Dowiedz się, jak zareagować na kłamstwo, naprawić krzywdę i odbudować zaufanie.

Sprawiedliwa konsekwencja jest krótka, przewidywalna i powiązana z tym, co wymaga naprawy. Jeśli dziecko kłamie, aby uniknąć kłopotów, należy zająć się zarówno pierwotnym zachowaniem, jak i nieuczciwością – ale nie nakładaj kolejnych kar, dopóki mówienie prawdy nie stanie się bezcelowe. W przypadku pierwszego incydentu o niskim ryzyku, dobrą reakcją może być zakończenie pominiętego obowiązku, sprostowanie fałszywej historii i przeprowadzenie krótkiego spotkania, aż do odbudowania zaufania.

Wyobraźmy sobie na przykład, że 9-latek mówi, że skończył pracę domową i może się bawić, ale zadanie domowe wciąż jest w plecaku. Rodzic może zachować spokój, pozwolić dziecku dokończyć pracę przed meczami i wspólnie sprawdzać plan lekcji przez kilka wieczorów w szkole. To daje dziecku jasną drogę powrotu do samodzielności. To przykładowy scenariusz, a nie reguła kliniczna; właściwa reakcja zależy od wieku dziecka, kłamstwa, ukrytego zachowania i ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa.

Matka siedzi przy kuchennym stole i słucha, jak jej zmartwione dziecko z nią rozmawia.
Rodzic słucha spokojnie, stojąc na wysokości oczu, zanim podejmie decyzję, co należy omówić.

Co sprawia, że ​​konsekwencja jest sprawiedliwa?

Konsekwencja to wynik, który rodzic wykorzystuje, aby pomóc dziecku uczyć się na podstawie zachowania. Powiązana lub logiczna konsekwencja jest powiązana z działaniem – na przykład dziecko, które rozlało coś, pomaga posprzątać. Sprawiedliwa reakcja jest zrozumiała, ograniczona czasowo i daje dziecku szansę na wyćwiczenie lepszego wyboru. Reaguje na to, co dziecko zrobiło, nie definiując, kim ono jest.

To rozróżnienie ma znaczenie. „Skłamałeś w sprawie pracy domowej” określa zachowanie; „Jesteś kłamcą” zmienia jeden wybór w tożsamość. Wytyczne Amerykańskiej Akademii Pediatrii dotyczące dzieci kłamiących wskazują, że strach przed rozczarowaniem lub surowa dyscyplina mogą przyczyniać się do kłamstwa, a skrajnie negatywne reakcje mogą sprawić, że dziecko poczuje potrzebę ponownego kłamstwa. Celem jest odpowiedzialność przy jednoczesnym zachowaniu emocjonalnej uczciwości.

Nie ma jednej kary za każde kłamstwo. Dziecko, które raz zaprzeczy drobnemu błędowi, potrzebuje innej reakcji niż nastolatek, który wielokrotnie ukrywa swoje miejsce pobytu lub naraża kogoś na niebezpieczeństwo. Weź pod uwagę krzywdę, etap rozwoju dziecka, czy to powtarzający się schemat i co pomogłoby naprawić sytuację.

Zanim odpowiesz, przygotuj się na to, że będziesz konkretny

Sprawdź wiek i poziom zrozumienia dziecka

Małe dzieci mogą mieszać wyobraźnię, myślenie życzeniowe i fakty. Amerykańskie Stowarzyszenie Aspektów Edukacyjnych (AAP) twierdzi, że dzieci poniżej 6. roku życia często mają trudności z odróżnianiem rzeczywistości od fantazji. Zanim więc potraktujesz historię przedszkolaka jako celowe oszustwo, zastanów się, czy zrozumiał on pytanie i różnicę między udawaniem a relacjonowaniem tego, co się wydarzyło. Dzieci w wieku szkolnym i nastolatki mogą rozumieć, że stwierdzenie jest nieprawdziwe, ale nadal różnią się pod względem kontroli impulsów, pamięci i zdolności przewidywania przyszłości.

W przypadku młodszych dzieci użyj krótkiego, konkretnego wyjaśnienia: „Klocki zostały pominięte. Musimy je teraz odłożyć”. W przypadku starszego dziecka zapytaj, co sprawiło, że trudno było powiedzieć prawdę. Pominięte zadanie może wymagać przypomnienia lub wprowadzenia rutyny; celowe zrzucenie winy na kogoś innego również wymaga skorygowania błędu.

Oddziel kłamstwo od problemu, który się pod nim kryje

Zadaj sobie dwa pytania: Co wydarzyło się przed kłamstwem i jaka naprawa jest teraz potrzebna? Jeśli dziecko coś zepsuło, naprawa może polegać na pomocy w sprzątaniu lub przeprosinach. Jeśli opuściło pracę domową, zadanie i tak musi zostać odrobione. Jeśli skłamało na temat bezpieczeństwa, najpierw upewnij się, że wszyscy są bezpieczni i ustal nadzór adekwatny do ryzyka.

Nie zamieniaj jednego zdarzenia w dwie niepowiązane, narastające kary. Praktyczną zasadą jest obarczanie dziecka odpowiedzialnością za zachowanie leżące u jego podstaw i dodawanie tylko takiego zakresu odpowiedzialności, jaki jest potrzebny do rozwiązania problemu nieuczciwości – na przykład sprostowania fałszywego oświadczenia lub tymczasowego, wspólnego sprawdzenia zadania.

Jak sobie z tym poradzić, krok po kroku

1. Zatrzymaj się na chwilę i powiedz, co wiesz

Jeśli jesteś zły, zastanów się chwilę, zanim podejmiesz decyzję. Następnie opisz dowody, nie zastawiając pułapki: „Widziałem niedokończony arkusz w twojej torbie, więc wiem, że nie jest zrobiony. Powiedz mi, co się stało”. Jeśli znasz już fakty, unikaj powtarzających się pytań, mających na celu złapanie dziecka. Wskazówki Child Mind Institute dotyczące przyczyn kłamstwa u dzieci zalecają bezpośrednie poruszenie znanego problemu, zamiast zadawania dziecku pytania, na które odpowiedź już znasz.

2. Daj dziecku przestrzeń do mówienia prawdy

Mów spokojnym głosem i jasno daj do zrozumienia, że ​​szczerość zmienia sposób, w jaki reagujesz: „Musisz jeszcze odrobić pracę domową, ale jeśli powiesz mi teraz prawdę, rozwiążemy ją razem, a konsekwencje kłamstwa będą mniejsze”. Nie jest to obietnica, że ​​niebezpieczne zachowanie nie pociąga za sobą żadnych konsekwencji. To sposób, aby uniknąć sytuacji, w której ukrywanie się wydaje się bezpieczniejszą opcją.

Jeśli dziecko poprawi historię, pochwal je: „Dziękuję za opowiedzenie. Nadal musimy się zająć zadaniem, a opowiedzenie mi teraz pomogło nam w opracowaniu planu”. Unikaj przesłuchania lub długiego wykładu; słuchaj wystarczająco długo, aby dowiedzieć się, czy dziecko było zdezorientowane, przytłoczone, przestraszone, czy też próbowało ominąć ograniczenie.

Matka i jej dziecko wspólnie przeglądają plan lekcji i prace domowe przy stole.
Wspólne przeglądanie planera pozwala zamienić pominięte zadanie w praktyczny plan.

3. Wybierz konsekwencję, która uczy i naprawia

W przykładzie z pracą domową, dziecko kończy zadanie przed rekreacyjnym czasem przed ekranem, a następnie przez kilka dni korzysta z kontroli rodzicielskiej lub przeglądu planera. Kontrola ma charakter tymczasowy i ma jasno określony punkt końcowy: gdy dziecko regularnie zapisuje i kończy zadania, rodzic wycofuje się. Jeśli dziecko skłamało, że uszkodziło własność rodzeństwa, powinno sprostować historię i odpowiednio do wieku zaangażować się w naprawienie szkody.

Powiązana konsekwencja jest zazwyczaj łatwiejsza do zrozumienia dla dziecka niż ogólna kara, taka jak utrata wszystkich przywilejów na tydzień. Jeśli używasz pojęcia utraty przywilejów, pisz krótko i wyjaśnij związek. Australijski poradnik dla rodziców Raising Children Network dotyczący konsekwencji podaje, że powiązane konsekwencje działają najlepiej, gdy są krótkie i zrozumiałe dla dziecka, dzięki czemu może ono wkrótce ponownie ćwiczyć oczekiwane zachowanie.

Dziecko wyciera niewielką plamę na podłodze w kuchni, podczas gdy rodzic pomaga mu w pobliżu.
Gdy dziecko narobi małego bałaganu, pomoc w sprzątaniu to bezpośredni sposób na naprawienie szkody.

4. Odbudowa zaufania poprzez wyraźny powrót do normy

Zaufanie to pewność, że ktoś będzie uczciwy i dotrzyma słowa. Można je odbudować poprzez powtarzalne, obserwowalne działania, a nie dramatyczną przemowę. Wyjaśnij, po co jest to tymczasowe spotkanie i kiedy się zakończy: „Sprawdzę z tobą planer w tym tygodniu. Jeśli praca zostanie zapisana i powiesz mi, kiedy utkniesz, wrócimy do ciebie, żebyś tym zajął się”. Następnie zwróć uwagę na kolejny szczery raport, zwłaszcza jeśli dziecko przyzna się do błędu, zanim go odkryjesz.

W przypadku nastolatka, którego kłamstwo dotyczyło miejsca pobytu lub bezpieczeństwa, przez pewien czas może być konieczny większy nadzór. Określ konkretne zachowanie, które przywróci niezależność, takie jak meldowanie się o umówionych porach. Nie obiecuj zachowania tajemnicy ani złagodzenia konsekwencji w sposób, który uniemożliwiałby Ci ochronę nastolatka lub innej osoby.

Dziecko rozmawia otwarcie z rodzicem na kanapie, a rodzic słucha z ciepłym wyrazem twarzy.
Serdeczna odpowiedź na szczerą odpowiedź sprawia, że ​​mówienie prawdy staje się warte powtarzania.

Błędy, które mogą zwiększać prawdopodobieństwo kłamstwa

  • Zawstydzanie lub etykietowanie: Unikaj ośmieszania, gróźb i upokarzania w stylu „Jesteś kłamcą”. Amerykańskie Stowarzyszenie AAP zaleca skupienie dyscypliny na nauczaniu zachowań; wytyczne dotyczące dyscypliny ostrzegają przed krzyczeniem na dzieci i zawstydzaniem ich.
  • Przesadna reakcja: Ogromna, otwarta kara może zatuszować lekcję pod ciężarem urazy. Zachowaj proporcjonalność reakcji i jasno określ, co ją zakończy.
  • Ignorowanie pierwotnej szkody: Nie skupiaj się tylko na tym, czy dziecko skłamało. Odrób pracę domową, napraw szkodę, sprostuj dezinformację lub zajmij się kwestią bezpieczeństwa.
  • Utrata sensu szczerości: Jeśli dziecko spotka się z taką samą lub ostrzejszą reakcją za przyznanie się do winy, jak za złapanie, może nie widzieć powodu, by mówić prawdę. Chwal szczerość, jednocześnie wymierzając sprawiedliwą karę za pierwotne zachowanie.
  • Żądanie zaufania bez drogi powrotnej: „Nigdy więcej ci nie uwierzę” nie daje możliwości odzyskania niezależności. Zamiast tego stosuj konkretne, tymczasowe kontrole.

Kiedy może być potrzebna większa reakcja

Jedno kłamstwo samo w sobie nie świadczy o poważnym problemie. Zwróć uwagę na schemat i kontekst. Jeśli kłamstwo jest częste, narasta, szkodzi relacjom lub wiąże się z poważnymi zmianami nastroju, szkoły lub bezpieczeństwa, porozmawiaj z pediatrą dziecka lub wykwalifikowanym specjalistą ds. zdrowia psychicznego dzieci. Amerykańskie Stowarzyszenie AAP zaleca skorzystanie z profesjonalnej pomocy w przypadku przewlekłego kłamstwa; specjalista może zbadać, co je powoduje i jakie wsparcie jest odpowiednie dla Twojego dziecka.

Jeśli dziecko kłamie o bezpośrednim zagrożeniu, przemocy, samookaleczeniu, zażywaniu substancji psychoaktywnych lub o miejscu swojego pobytu, należy najpierw zadbać o bezpieczeństwo i uzyskać odpowiednią pomoc. Konsekwencje mogą poczekać do momentu opanowania bezpośredniego zagrożenia. Jednak w przypadku rutynowego incydentu spokojna rozmowa, odpowiednia naprawa i krótka droga do odzyskania zaufania są często bardziej przydatne niż surowa kara. Dziecko powinno wyjść z sytuacji wiedząc, co się stało, co robić dalej i jak odzyskać odpowiedzialność.

More in Wychowaj dziecko