ลูกน้อยของคุณกินมันเทศบดมาตลอดทั้งสัปดาห์ แต่จู่ๆ ก็ปิดปากแน่นหรือหันหน้าหนี การเปลี่ยนแปลงแบบนั้นอาจทำให้คุณตกใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออาหารนั้นคุ้นเคยดี บ่อยครั้ง การปฏิเสธอาหารมื้อใดมื้อหนึ่งอาจเกิดจากความอิ่ม จังหวะเวลา อารมณ์ หรือความไม่สบายชั่วคราว รูปแบบการปฏิเสธโดยรวมมีความสำคัญมากกว่าการกินเพียงแค่ช้อนเดียว
ตัวอย่างเช่น ลองนึกภาพเด็กอายุ 8 เดือนที่สุขภาพแข็งแรงดี แต่กลับไม่ยอมกินอาหารบดในมื้อกลางวัน แต่กลับดื่มนมได้ปกติและร่าเริงในเวลาต่อมา การหยุดพูดอย่างใจเย็นและลองให้กินอีกครั้งในวันอื่นอาจเพียงพอแล้ว แต่ถ้าเด็กคนเดียวกันนี้ปฏิเสธนม ดูเหมือนไม่สบาย ไอหลังกินอาหาร หรือมีผ้าอ้อมเปียกน้อยลง การตอบสนองควรแตกต่างออกไป ตัวอย่างนี้เป็นเพียงตัวอย่างประกอบ ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค
เหตุใดทารกจึงอาจปฏิเสธอาหารที่พวกเขากินเป็นประจำ?
พวกเขาอาจอิ่ม เหนื่อยล้า ใจลอย หรือยังไม่พร้อมในขณะนั้น
ปริมาณอาหารที่ทารกกินอาจแตกต่างกันไปในแต่ละมื้อ ทารกที่ปิดปาก หันหน้าหนี หรือผลักอาหารออกไป อาจเป็นการส่งสัญญาณว่า “ฉันอิ่มแล้ว” มากกว่าที่จะแสดงว่าไม่ชอบอาหารนั้นอย่างถาวร พวกเขาอาจง่วงนอน กำลังมองดูห้อง หรือยังอิ่มจากนมอยู่ก็ได้คำแนะนำของ CDC เกี่ยวกับสัญญาณความหิวและความอิ่มแนะนำให้สังเกตสัญญาณของเด็กและหยุดเมื่อพวกเขาแสดงว่าอิ่มแล้ว
อาหารในวันนี้อาจมีรสชาติแตกต่างออกไป
คำว่า “คุ้นเคย” ไม่ได้หมายความว่าเหมือนกันทุกประการเสมอไป อาหารบดอาจเย็นกว่า ข้นกว่า เป็นก้อนกว่า แห้งกว่า หรือมีรสชาติเข้มข้นกว่าเดิม ช้อนที่เปลี่ยนไป เก้าอี้สำหรับป้อนอาหาร ห้อง หรือผู้ดูแล ก็สามารถเปลี่ยนประสบการณ์การรับประทานอาหารได้เช่นกัน ทารกกำลังเรียนรู้ที่จะเคลื่อนอาหารไปมาในปากและกลืนอาหารที่มีเนื้อสัมผัสแตกต่างกัน ความชอบและทักษะต่างๆ อาจเปลี่ยนแปลงไปตามพัฒนาการของพวกเขา ตรวจสอบอุณหภูมิและเนื้อสัมผัสของอาหาร และเปรียบเทียบกับอาหารที่ลูกน้อยของคุณเคยรับประทานมาก่อน
การงอกของฟันหรือการเจ็บป่วยชั่วคราวอาจทำให้การรับประทานอาหารไม่สะดวกสบาย
เหงือกบวมอาจทำให้การเคี้ยวหรือการรับอาหารจากช้อนไม่น่ารื่นรมย์ อาการคัดจมูก เจ็บคอ ระคายเคืองในช่องปาก หรืออาการเจ็บป่วยเล็กน้อยอื่นๆ ก็อาจทำให้การรับประทานอาหารไม่สบายตัวหรือเหนื่อยล้าได้เช่นกัน สิ่งเหล่านี้เป็นเพียงความเป็นไปได้ ไม่ใช่ข้อสรุปจากการปฏิเสธเพียงอย่างเดียว การงอกของฟันอาจทำให้เหงือกไม่สบายเล็กน้อย แต่สมาคมกุมารแพทย์แห่งอเมริกาได้ระบุว่า ไข้ ท้องเสีย หรือการร้องไห้มาก ไม่ควรถูกกล่าวโทษว่าเป็นเพราะการงอกของฟันเพียงอย่างเดียว โปรดดูคำแนะนำเกี่ยวกับการงอกของฟันและมองหาอาการอื่นๆ แทนที่จะสรุปว่าฟันซี่ใหม่เป็นสาเหตุของทุกอย่าง
มื้ออาหารที่ยากลำบากอาจทำให้รู้สึกเครียดกับการรับประทานอาหาร
หากทารกถูกกดดันให้กินอาหาร ถูกเกลี้ยกล่อมซ้ำๆ หลังจากหันหน้าหนี หรือถูกทำให้ตกใจด้วยการสำลัก พวกเขาอาจต่อต้านการกินอาหารครั้งต่อไป การกินอาหารที่ไม่น่าพึงพอใจเพียงครั้งเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่าจะเป็นปัญหาการกินอย่างต่อเนื่อง แต่แรงกดดันอาจทำให้มื้ออาหารตึงเครียดมากขึ้น หลีกเลี่ยงการถือช้อนไว้ที่ปากหรืออำพรางอาหารเพื่อป้อนเข้าปาก ป้อนอาหารอย่างใจเย็นและปล่อยให้ทารกตัดสินใจเองว่าจะอ้าปากหรือไม่
ในบางกรณีที่พบได้ไม่บ่อยนัก อาจเกิดอาการปวด กลืนลำบาก หรืออาการแพ้ได้
อาการไอหรือสำลักซ้ำๆ ระหว่างรับประทานอาหาร ความยากลำบากในการเคลื่อนอาหารในปาก หรือความไม่สบายตัวกับอาหารที่มีเนื้อสัมผัสเฉพาะ ควรได้รับการตรวจจากแพทย์ การปฏิเสธการรับประทานอาหารร่วมกับอาการลมพิษ บวม อาเจียนซ้ำๆ ไอหรือเสียงแหบอย่างฉับพลัน หายใจมีเสียงหวีด กลืนลำบาก หรือหายใจติดขัดหลังรับประทานอาหาร อาจเป็นสัญญาณของการแพ้อาหาร การปฏิเสธการรับประทานอาหารเพียงอย่างเดียวไม่ได้วินิจฉัยว่าแพ้อาหาร หากมีอาการหายใจลำบากอย่างฉับพลัน หายใจมีเสียงหวีด บวมมาก หรืออาการแพ้รุนแรงอื่นๆ ให้โทรแจ้งหมายเลขฉุกเฉินในพื้นที่ของคุณทันที และปฏิบัติตามแผนการรับมือกับอาการแพ้ที่มีอยู่หากทารกมีแผนดังกล่าวคำแนะนำเกี่ยวกับอาการแพ้อาหารของ AAPระบุสัญญาณเตือนฉุกเฉินไว้
สิ่งที่ต้องทำ ตั้งแต่ขั้นตอนที่ง่ายที่สุดไปจนถึงการขอความช่วยเหลือ
- หยุดการป้อนอาหารชั่วคราวหากลูกน้อยหันหน้าหนี ปิดปาก หรือแสดงอาการไม่พอใจ ให้หยุดป้อนอาหารทันที พูดด้วยน้ำเสียงที่เป็นกลาง และปล่อยให้ลูกลุกจากเก้าอี้ทานอาหารเองเมื่อทานเสร็จแล้ว อย่าบังคับให้ทาน “คำสุดท้าย”
- ตรวจสอบสิ่งพื้นฐานสังเกตว่าทารกได้รับนมแม่หรือนมผงครั้งสุดท้ายเมื่อใด ทารกดูเหนื่อยหรือวอกแวกหรือไม่ และอาหารมีอุณหภูมิ เนื้อสัมผัส หรือวิธีการปรุงที่แตกต่างกันหรือไม่ สำหรับทารกอายุต่ำกว่า 12 เดือน นมแม่หรือนมผงยังคงเป็นแหล่งโภชนาการหลักในขณะที่เริ่มให้รับประทานอาหารแข็ง โปรดดูคำแนะนำของ CDC เกี่ยวกับปริมาณและความถี่ในการให้อาหาร
- ปรับความดันเล็กน้อยเพียงอย่างเดียวในมื้ออาหารถัดไป ให้ลองให้ทารกกินอาหารที่คุ้นเคยในปริมาณเล็กน้อยเมื่อทารกตื่นตัว ใช้เนื้อสัมผัสที่ปลอดภัยและท่านั่งที่สบาย คุณอาจกลับไปใช้เนื้อสัมผัสที่ทารกเคยกิน หรือปล่อยให้ทารกสำรวจอาหารเล็กน้อยด้วยมือหากพัฒนาการของทารกพร้อมแล้ว อย่าเปลี่ยนหลายอย่างพร้อมกัน เพราะจะสังเกตได้ง่ายกว่าว่าอะไรช่วยได้
- ลองให้ทานอาหารนั้นอีกครั้งในวันอื่นการปฏิเสธเป็นเพียงข้อมูลเกี่ยวกับมื้ออาหารนั้น ไม่ใช่หลักฐานว่าลูกไม่ชอบอาหารนั้นอย่างถาวร ลองให้ทานอาหารนั้นอีกครั้งโดยไม่กดดัน พร้อมกับอาหารอื่นๆ ที่ลูกทานเป็นประจำ ให้ทานนมตามปกติ และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์เกี่ยวกับการโภชนาการของลูก
- หากอาการยังคงอยู่หรือมีอาการอื่นๆ ปรากฏขึ้น ควรติดต่อกุมารแพทย์ขอคำแนะนำหากทารกปฏิเสธอาหารแข็งซ้ำๆ ปฏิเสธนมแม่หรือนมผง มีอาการเจ็บปวด อาเจียนซ้ำๆ ท้องเสียเรื้อรัง หรือเจริญเติบโตไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง อธิบายให้กุมารแพทย์ฟังว่าเกิดอะไรขึ้นเมื่อลองอาหารที่มีเนื้อสัมผัสแตกต่างกัน และทารกมีอาการไอ สำลัก หรือกลืนลำบากหรือไม่คำแนะนำเรื่องอาหารแข็งของสมาคมกุมารแพทย์แห่งอเมริกา (AAP)แนะนำว่าอย่าบังคับให้ทารกกินเมื่อทารกร้องไห้หรือหันหน้าหนี
เมื่อใดจึงจำเป็นต้องปฏิเสธอย่างเร่งด่วน?
หากมีปัญหาในการหายใจ หายใจมีเสียงหวีด ริมฝีปากหรือลิ้นบวมอย่างฉับพลัน หรือทารกไม่สามารถกลืนหรือสำลัก ให้รีบไปพบแพทย์โดยด่วน โทรแจ้งหมายเลขฉุกเฉินในพื้นที่หากสงสัยว่าทารกมีอาการแพ้อย่างรุนแรง ติดต่อแพทย์ทันทีหากทารกไม่สบายเกินกว่าจะดื่มนมได้ ง่วงนอนผิดปกติ หรือปลุกยาก หรือมีผ้าอ้อมเปียกน้อยกว่าปกติอย่างเห็นได้ชัดสัญญาณเตือนภาวะขาดน้ำ ของสมาคมกุมารแพทย์แห่งอเมริกา (AAP ) ได้แก่ การปัสสาวะน้อยลง ซึ่งระดับที่เหมาะสมอาจขึ้นอยู่กับอายุและสถานการณ์ของทารก
การสำลักอาจเกิดขึ้นได้เมื่อทารกเรียนรู้ที่จะรับมือกับเนื้อสัมผัสใหม่ๆ แต่การสำลักอาหารจนหายใจไม่ออกเป็นภาวะฉุกเฉินเมื่ออาหารไปอุดกั้นทางเดินหายใจคู่มือของ NHS เกี่ยวกับการสำลักและการสำลักอธิบายถึงความแตกต่างระหว่างทั้งสองอย่าง หากเกิดอาการไอหรือสำลักซ้ำๆ ระหว่างมื้ออาหาร ควรหยุดมื้ออาหารและปรึกษาแพทย์เด็กแทนที่จะลองอาหารหรือเนื้อสัมผัสเดิมซ้ำๆ
วิธีตรวจสอบว่าสถานการณ์ดีขึ้นหรือไม่
ในช่วงสองสามวันถัดไป ให้สังเกตว่าลูกทานอาหารอะไรบ้าง เนื้อสัมผัสเป็นอย่างไร และทานเมื่อไหร่ ลูกดูเหนื่อยหรือป่วยหรือไม่ มีสัญญาณอะไรแสดงออกมา และการให้นมและการปัสสาวะยังคงเป็นปกติหรือไม่ การเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นอาจเห็นได้จากลูกเริ่มยอมรับอาหารบางอย่างอีกครั้ง ลองชิมอาหารโดยไม่แสดงอาการต่อต้าน หรือกลับมามีอารมณ์และปริมาณการดื่มนมตามปกติ การทานอาหารแข็งไม่จำเป็นต้องทำให้ลูกหมดมื้อจึงจะนับเป็นโอกาสในการฝึกความสงบ
ในตัวอย่างข้างต้น หากทารกหันหน้าหนีครั้งหนึ่ง แต่ยังคงดื่มนมได้ตามปกติ ดูแข็งแรงดี และต่อมาก็ยอมรับอาหารบดหรืออาหารอื่น ๆ การลองให้กินอีกครั้งอย่างใจเย็นก็ถือว่าเหมาะสม แต่หากการปฏิเสธลุกลามไปถึงนม เกิดขึ้นซ้ำในมื้ออาหาร หรือมีอาการเจ็บปวด กลืนลำบาก มีอาการแพ้ มีสัญญาณของภาวะขาดน้ำ หรือการเจริญเติบโตไม่ดี ควรติดต่อกุมารแพทย์ การจดบันทึกสั้น ๆ เกี่ยวกับสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปจะช่วยให้แพทย์ประเมินรูปแบบอาการได้ บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปและไม่สามารถระบุสาเหตุของอาการในทารกแต่ละรายได้