หากวิตามินสำหรับหญิงตั้งครรภ์ทำให้คุณคลื่นไส้ ลองรับประทานพร้อมอาหารเล็กน้อย และในเวลาที่กระเพาะอาหารของคุณรู้สึกสงบที่สุด หากยังไม่ดีขึ้น ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกับสูตรอื่น หรือแผนการชั่วคราวสำหรับส่วนประกอบของธาตุเหล็ก อย่าหยุดรับประทานอาหารเสริมที่แพทย์สั่ง อย่าเพิ่มปริมาณยาเป็นสองเท่า หรือเปลี่ยนไปใช้ผลิตภัณฑ์อื่นหลายชนิดโดยไม่ตรวจสอบก่อน
อาการคลื่นไส้อาจเกิดจากการตั้งครรภ์เอง อาหารเสริม หรือทั้งสองอย่าง ธาตุเหล็กในผลิตภัณฑ์สำหรับหญิงตั้งครรภ์อาจทำให้ปวดท้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อรับประทานขณะท้องว่าง ขั้นตอนเหล่านี้อาจช่วยให้รับประทานได้ง่ายขึ้น แต่หากอาเจียนอย่างต่อเนื่องจำเป็นต้องได้รับการดูแล เพราะภาวะขาดน้ำและการรับประทานอาหารไม่เพียงพออาจส่งผลเสียต่อสุขภาพได้
คู่มือฉบับย่อ: ควรลองอะไรก่อนเป็นอันดับแรก
| ถ้าหากนี่คือปัญหา | ขั้นตอนปฏิบัติต่อไป | ตรวจสอบก่อนทำการเปลี่ยนแปลง |
|---|---|---|
| วิตามินชนิดนี้รับประทานก่อนอาหารเช้าได้ยาก | ลองทานแครกเกอร์หรือขนมปังปิ้งแห้งสักสองสามชิ้นก่อน จากนั้นค่อยทานพร้อมน้ำหากฉลากระบุ | คำแนะนำในการใช้ผลิตภัณฑ์และคำแนะนำใดๆ จากแพทย์ผู้รักษา |
| อาการคลื่นไส้เกิดขึ้นหลังรับประทานยาในตอนเช้า | สอบถามว่าการเลื่อนไปทานในมื้ออาหารช่วงเย็นหรือช่วงเวลาอื่น ๆ นั้นเหมาะสมหรือไม่ | ปฏิกิริยาระหว่างยาและคำแนะนำเรื่องระยะเวลาการใช้ยา |
| ยาเม็ดนั้นมีขนาดใหญ่ มีกลิ่นแรง หรือมีรสชาติซ้ำๆ | สอบถามเกี่ยวกับวิตามินเสริมสำหรับหญิงตั้งครรภ์รูปแบบอื่นหรือยี่ห้ออื่น | ไม่ว่าจะเป็นการให้สารอาหารที่จำเป็น โดยเฉพาะกรดโฟลิกและธาตุเหล็กตามปริมาณที่แนะนำหรือไม่ |
| คุณไม่สามารถรับประทานอาหารหรือดื่มของเหลวได้เลย | ติดต่อทีมดูแลการตั้งครรภ์ของคุณโดยเร็วที่สุด และขอความช่วยเหลือฉุกเฉินหากมีอาการรุนแรง | อย่ารอให้ต้องปรับปริมาณวิตามินเพื่อแก้ปัญหาอาการอาเจียนเรื้อรัง |
1. ปรับเวลาให้เหมาะสมเพื่อไม่ให้กระทบกระเทือนกระเพาะอาหารมากเกินไป

ขั้นแรก ตรวจสอบฉลากและปฏิบัติตามคำแนะนำจากแพทย์ หากแพทย์อนุญาตให้รับประทานวิตามินพร้อมอาหาร ให้รับประทานพร้อมกับอาหารว่างหรือมื้ออาหารเล็กๆ แทนการกลืนขณะท้องว่าง ขนมปังกรอบ ขนมปังปิ้ง โยเกิร์ต หรืออาหารอื่นๆ ที่คุณรับประทานได้อาจเพียงพอแล้ว ตัวเลือกที่ดีที่สุดคืออาหารที่ไม่ทำให้คลื่นไส้
หากอาการคลื่นไส้ในตอนเช้ารุนแรงขึ้น ให้สอบถามว่าการรับประทานยาในเวลาอื่นของวันหรือใกล้เวลานอนเหมาะสมหรือไม่สำหรับผลิตภัณฑ์นั้นๆ วิตามินสำหรับหญิงตั้งครรภ์ไม่ได้มีคำแนะนำที่เหมือนกันทุกยี่ห้อ และแพทย์อาจให้เหตุผลในการรับประทานยาในเวลาใดเวลาหนึ่ง การเลื่อนเวลาการรับประทานยาเป็นคำถามที่สมเหตุสมผล แต่ไม่ใช่การรับประกันว่าอาการคลื่นไส้จะหายไป
บางคนพบว่าการวางแครกเกอร์ไว้ข้างเตียงและกินเล็กน้อยก่อนลุกจากเตียงช่วยบรรเทาอาการแพ้ท้องได้ การรับประทานอาหารมื้อเล็กๆ บ่อยๆ และจิบน้ำบ่อยๆ ก็อาจง่ายกว่าการรับประทานอาหารมื้อใหญ่ๆ กลิ่นอาหารแรงๆ อาจทำให้อาการแย่ลง อาหารเย็นหรืออาหารอุณหภูมิห้องอาจทำให้บางคนรู้สึกสบายขึ้น
2. หากความหิวหรือกลิ่นอาหารเป็นตัวกระตุ้น ให้ปรับเปลี่ยนกิจวัตรประจำวัน

ลองรับประทานวิตามินหลังอาหารว่างเล็กน้อยที่คุณรับประทานได้ตามปกติ หากอาหารร้อนหรือกลิ่นอาหารทำให้คุณคลื่นไส้ ให้เลือกอาหารเย็นๆ ที่รับประทานง่ายแทน จิบน้ำแทนการดื่มน้ำปริมาณมากในครั้งเดียวหากรู้สึกดีขึ้น นี่เป็นเพียงวิธีบรรเทาอาการคลื่นไส้ในระหว่างตั้งครรภ์โดยทั่วไป ไม่ใช่การรักษาอาการอาเจียนอย่างรุนแรง
จดบันทึกสั้นๆ บนโทรศัพท์หรือกระดาษเพื่อสังเกตแบบแผนต่างๆ เช่น เวลาที่รับประทานอาหารเสริม ทานอาหารก่อนหรือไม่ ชื่อผลิตภัณฑ์ เริ่มมีอาการคลื่นไส้เมื่อใด อาเจียนหรือไม่ และดื่มน้ำได้หรือไม่ พยายามเปลี่ยนรายละเอียดในกิจวัตรประจำวันทีละอย่าง วิธีนี้จะช่วยให้คุณและทีมดูแลของคุณบอกได้ว่าเวลาหรืออาหารมีผลหรือไม่ แม้ว่าจะไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าวิตามินเป็นสาเหตุเดียวก็ตาม
3. สอบถามเกี่ยวกับรูปแบบอื่นก่อนเปลี่ยนผลิตภัณฑ์

หากยาเม็ดมีขนาดใหญ่ มีกลิ่นหรือรสชาติที่ทำให้คลื่นไส้ หรือทำให้เกิดอาการซ้ำๆ แม้จะรับประทานพร้อมอาหารแล้ว ให้ติดต่อทีมดูแลก่อนคลอดหรือเภสัชกร สอบถามว่ายาเม็ดขนาดเล็กกว่า แคปซูล ยาน้ำ หรือยี่ห้ออื่นเหมาะสมกว่าหรือไม่ คำว่า “ก่อนคลอด” ไม่ได้หมายความว่าทุกผลิตภัณฑ์จะมีปริมาณธาตุเหล็ก กรดโฟลิก ไอโอดีน วิตามินดี หรือสารอาหารอื่นๆ เท่ากันเสมอไป
ยาเม็ดเคี้ยวและยาเม็ดเยลลี่อาจกลืนง่ายกว่า แต่สูตรอาจแตกต่างกันไป บางชนิดอาจไม่มีธาตุเหล็กหรือสารอาหารอื่นๆ ที่พบในยาเม็ด ควรศึกษาข้อมูลโภชนาการร่วมกับแพทย์หรือเภสัชกร แทนที่จะคิดเอาเองว่ารูปแบบหนึ่งจะเหมือนกันทุกประการ และควรสอบถามก่อนบด แบ่ง เปิด หรือละลายยาเม็ด เพราะไม่ใช่ทุกผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบมาให้ทำเช่นนั้นได้
ธาตุเหล็กอาจทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ ปวดท้อง ท้องผูก หรืออาเจียน หากคุณได้รับยาเสริมธาตุเหล็กเนื่องจากภาวะขาดธาตุเหล็กหรือโลหิตจาง อย่าหยุดยาเอง แพทย์ของคุณสามารถตรวจสอบว่าควรเปลี่ยนแปลงขนาดยา ชนิด เวลา หรือแผนการรักษาหรือไม่ ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ของคุณ แพทย์อาจแนะนำผลิตภัณฑ์กรดโฟลิกแยกต่างหากหรือวิธีการอื่น ๆ ในการจัดการกับธาตุเหล็ก อย่าวางแผนการรักษาเองหรือรับประทานผลิตภัณฑ์สำหรับหญิงตั้งครรภ์สองชนิดเพื่อชดเชย
4. หากคุณอาเจียนหลังจากรับประทานยา

อย่ารับประทานวิตามินเพิ่มโดยอัตโนมัติหลังจากอาเจียน การดูดซึมของวิตามินอาจขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์และช่วงเวลา ดังนั้นควรสอบถามเภสัชกรหรือแพทย์ผู้ดูแลก่อนคลอดว่าควรทำอย่างไรในสถานการณ์นั้นๆ หากลืมรับประทานวิตามิน ให้ปฏิบัติตามคำแนะนำบนฉลากหรือคำแนะนำจากทีมดูแล การรับประทานวิตามินเพิ่มเป็นสองเท่าในครั้งต่อไปอาจทำให้ได้รับสารอาหารบางชนิดมากเกินไป รวมถึงธาตุเหล็กด้วย
โปรดนำหรือส่งรูปถ่ายฉลากข้อมูลโภชนาการของผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และระบุรายการยา วิตามิน และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทั้งหมดที่คุณรับประทาน ข้อมูลนี้สำคัญมาก เพราะผลิตภัณฑ์บางชนิดอาจมีส่วนประกอบที่ซ้ำซ้อนกัน และธาตุเหล็กในปริมาณสูงอาจทำให้อาการทางกระเพาะอาหารแย่ลง หลีกเลี่ยงการเพิ่มกรดโฟลิก ธาตุเหล็ก วิตามินบี 6 หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพรแยกต่างหาก เว้นแต่แพทย์จะแนะนำ
ถ้าอาการคลื่นไส้ยังคงอยู่แม้ว่าจะเปลี่ยนวิธีการรับประทานยาแล้ว จะทำอย่างไร?
อาการคลื่นไส้ในระหว่างตั้งครรภ์อาจเกิดขึ้นได้ตลอดทั้งวันและไม่ได้เกิดจากวิตามินเสริมสำหรับหญิงตั้งครรภ์เสมอไป หากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมง่ายๆ ไม่ได้ผล ควรปรึกษาแพทย์ผู้ดูแลการตั้งครรภ์ แพทย์จะประเมินปริมาณน้ำและอาหารที่คุณดื่ม ตรวจสอบวิตามินเสริม และปรึกษาเกี่ยวกับการรักษาอาการคลื่นไส้ที่เหมาะสมกับการตั้งครรภ์ ACOG ระบุว่าวิตามินบี 6 เพียงอย่างเดียวหรือร่วมกับด็อกซิลามีน เป็นทางเลือกในการรักษาที่ควรพิจารณาร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ อย่าเริ่มรับประทานวิตามินบี 6 หรือด็อกซิลามีนเสริมด้วยตนเอง เพราะวิตามินเสริมสำหรับหญิงตั้งครรภ์อาจมีวิตามินบี 6 อยู่แล้ว และการเลือกใช้ยาที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับยาที่คุณกำลังรับประทานและประวัติสุขภาพของคุณ
กรดโฟลิกมีความสำคัญก่อนและในช่วงต้นของการตั้งครรภ์ แต่การรับประทานวิตามินรวมสำหรับหญิงตั้งครรภ์ไม่ใช่เพียงวิธีเดียวที่จะตอบสนองความต้องการตามคำแนะนำของแพทย์ สำนักงานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH Office of Dietary Supplements) ได้สรุปคำแนะนำเกี่ยวกับกรดโฟลิกและสารอาหารที่จำเป็นสำหรับการตั้งครรภ์ไว้ หากคุณไม่สามารถรับประทานวิตามินรวมได้ครบถ้วน โปรดสอบถามแพทย์ของคุณว่าอะไรสำคัญที่สุดสำหรับคุณ คำแนะนำเฉพาะบุคคลอาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับอาหาร ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ประวัติการตั้งครรภ์ครั้งก่อน และสภาวะทางการแพทย์ของคุณ
คุณควรขอคำแนะนำทางการแพทย์เมื่อใด?
หากอาการคลื่นไส้หรืออาเจียนทำให้คุณไม่สามารถดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารได้ อาการแย่ลง หรือน้ำหนักลดลง โปรดติดต่อทีมดูแลการตั้งครรภ์ของคุณทันที ควรไปพบแพทย์โดยด่วนหากคุณไม่สามารถรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำได้ภายใน 24 ชั่วโมง ปัสสาวะมีสีเข้มมาก หรือไม่ปัสสาวะมานานกว่า 8 ชั่วโมง รู้สึกอ่อนเพลียมาก เวียนศีรษะ หรือเป็นลมเมื่อยืน มีอาการปวดท้องหรือมีไข้ อาเจียนเป็นเลือด หรือน้ำหนักลดลง อาการเป็นลมอย่างรุนแรง สับสน หรือมีสัญญาณของภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรง จำเป็นต้องได้รับการประเมินอย่างเร่งด่วนมากกว่าการรอให้วิตามินชนิดอื่นช่วยได้
สัญญาณเตือนเหล่านี้มาจากคำแนะนำเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ของ NHS (สำนักงานบริการสุขภาพแห่งชาติของอังกฤษ) บริการในพื้นที่อาจมีคำแนะนำการคัดกรองของตนเอง หากแพทย์ของคุณแนะนำให้คุณโทรติดต่อก่อนหน้านี้โดยพิจารณาจากประวัติของคุณ โปรดปฏิบัติตามคำแนะนำนั้น การเปลี่ยนวิตามินไม่สามารถรักษาภาวะอาเจียนอย่างรุนแรงในระหว่างตั้งครรภ์ (hyperemesis gravidarum) ซึ่งเป็นอาการคลื่นไส้อาเจียนอย่างรุนแรงที่อาจต้องได้รับการรักษาทางการแพทย์ได้
ก่อนรับยาครั้งต่อไป: รายการตรวจสอบสั้นๆ
- ตรวจสอบคำแนะนำในการใช้ผลิตภัณฑ์และคำแนะนำใดๆ จากแพทย์ของคุณ
- ถ้าเป็นไปได้ ให้ลองรับประทานอาหารว่างเล็กน้อยที่ร่างกายรับได้และน้ำเปล่า พิจารณาเลือกเวลารับประทานอาหารที่ไม่ทำให้คลื่นไส้หลังจากตรวจสอบแล้วเท่านั้น
- จดบันทึกชื่อผลิตภัณฑ์ เวลาที่รับประทาน อาหาร อาการ การอาเจียน และปริมาณการดื่มน้ำ
- ควรสอบถามก่อนเปลี่ยนสูตรยา เปลี่ยนธาตุเหล็ก เพิ่มอาหารเสริม บดเม็ดยา หรือรับประทานยาซ้ำหลังจากอาเจียน
- หากมีอาการผิดปกติจนไม่สามารถดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารได้ ให้โทรแจ้งแพทย์ทันที และหากมีอาการขาดน้ำ อาเจียนเป็นเลือด มีไข้ ปวดเมื่อย เป็นลม หรือน้ำหนักลด ให้รีบไปพบแพทย์โดยด่วน
สำหรับคนส่วนใหญ่ที่มีอาการคลื่นไส้เล็กน้อย การปรับเปลี่ยนอาหารและเวลาในการรับประทานอาหารเป็นขั้นตอนแรกที่ได้ผล หากคุณยังคงไม่สามารถรับประทานอาหารเสริมได้ แพทย์ผู้ดูแลการตั้งครรภ์ของคุณสามารถช่วยปกป้องสารอาหารที่ร่างกายต้องการไปพร้อมกับการแก้ไขสาเหตุและความรุนแรงของอาการคลื่นไส้ได้
แหล่งที่มา
- สมาคมสูตินรีแพทย์แห่งอเมริกา: อาการแพ้ท้อง—คลื่นไส้และอาเจียนในระหว่างตั้งครรภ์
- สำนักงานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารแห่งชาติ: เอกสารข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการตั้งครรภ์สำหรับบุคลากรทางการแพทย์
- สำนักงานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH): เอกสารข้อเท็จจริงเกี่ยวกับธาตุเหล็กสำหรับผู้บริโภค
- สำนักงานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH): เอกสารข้อเท็จจริงเกี่ยวกับโฟเลตสำหรับผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ
- NHS: อาเจียนและอาการแพ้ท้อง
- NHS: วิตามินและอาหารเสริมสำหรับหญิงตั้งครรภ์